DILI (TOP) - Kompañia Elegant Marble Group, Limitada (51%) no Murak Rai Timor, E.P. (49%) ka EMG-MRT Ilimanu, Lda desidi investe osan hamutuk milaun $51 hodi ke’e fatuk mármeru iha Ilimanu, Manatuto.
Inisiativa investimentu ne’e, prova liu husi ofisialmente simu ona Sertifikadu Deklarasaun Benefísiu (DB) N.º 05/VIII/2026, liuhosi prosesu ne’ebé fasilita no akompaña hosi TradeInvest Timor-Leste. Atribuisaun sertifikadu ne’e hala’o iha Gabinete Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Assuntu Ekonómiku, Ministru Turizmu no Ambiente, Francisco Kalbuadi Lay, iha loron 25 Agosto iha Farol-Díli.
Tuir informasaun ne’ebé The Oe-Kusi Post (TOP) asesu his pájina ofisial TradeInvest Timor-Leste katak, atribuisaun sertifikadu ne’e marka etapa importante ida ba empreza iha prosesu dezenvolvimentu no implementasaun projetu investimentu iha setór esplorasaun no dezenvolvimentu rekursu mármeru iha Timor-Leste.
EMG-MRT Ilimanu, Lda. nu’udar empreza konsorsiu ne’ebé kompostu hosi Elegant Marble Group, Limitada (51%) no Murak Rai Timor, E.P. (49%), no rejistadu ho númeru 1420153. Empreza planeia dezenvolve plataforma indústria mármeru integradu iha área Ilimanu, Munisípiu Manatuto, jeografikamemnte área projetu ho medida hamutuk 16,23 km² ka 1.623 hektár, ne’ebé inklui Suku Uma Kaduak no Lacumesac, iha Postu Administrativu Laclo, no Suku Iliheu, Postu Administrativu Manatuto.
Empreza ne’e mós hetan ona Sertifikadu ba Lisensa Esplorasaun no Avaliasaun (EEL) N.º LPP/2025/016 hosi Ministériu Petróleu no Rekursus Minerais.
Bazeia ba rezultadu avaliasaun geolójika, área Ilimanu iha poténsialidade rekursu mármeru signifikativu, ho estimasaun ne’ebé liu 125 miliaun m³. Investigasaun geolójika mós klasifika mármeru Ilimanu hanesan “Calcitic in Nature and classified as Grade A”, ho estimasaun rekursu mármeru inferidu hamutuk 99,4 miliaun BCM (bank cubic metres).
Projetu ne’e envolve totál kapitál investimentu hamutuk US$51 miliaun no sei dezenvolve iha faze tolu. Investimentu ne’e iha potensialidade atu kontribui ba dezenvolvimentu indústria prosesamentu doméstiku, liuhosi kriasaun planta industriál no rede distribuisaun ne’ebé bele atende demanda mármeru iha merkadu nasionál no internasionál.
Tuir projesaun empreza, projetu ne’e iha potensialidade ba retornu finanseiru signifikativu. Iha faze dahuluk, lukru anual estimadu entre US$3,0–3,5 miliaun; faze daruak entre US$4,5–5,2 miliaun; no iha faze ikus, lukru likidu anual estimadu entre US$8,0–9,6 miliaun.
Investimentu ne’e sei kontribui ba diversifikasaun ekonomia, kriasaun oportunidade empregu, dezenvolvimentu no transferénsia teknolojia, no haforsa pozisaun komérsiu Timor-Leste iha merkadu rejionál no internasionál. Projetu ne’e mós bele ajuda hamenus dependénsia ba produtu importadu liuhosi dezenvolvimentu kapasidade produtiva lokal.
TradeInvest, liuhosi Komisaun Téknika ne’ebé envolve instituisaun governamentál relevantes, halo avaliasaun téknika no vizita ba sítiu projetu antes hato’o sira-nia opiniaun no paraser tékniku. Bazeia ba rezultadu prosesu avaliasaun no kumprimentu rekezitu sira, TradeInvest finaliza relatóriu no prosesu rekomendasaun ba autoridade kompetente.
Nune’e, iha 25 Agostu 2026, hala’o serimónia ofisial ba entrega Sertifikadu Deklarasaun Benefísiu N.º 05/VIII/2026 ba EMG-MRT Ilimanu, Lda. Sertifikadu ne’e sai hanesan instrumentu legál ne’ebé fó klaridade kona-bá benefísiu no fasilidade investimentu ne’ebé empreza bele asesu, tuir Lei no kondisaun sira ne’ebé aplika ba projetu.
Atribuisaun sertifikadu ba EMG-MRT Ilimanu, Lda. reflete kompromisu Governu Timor-Leste no TradeInvest atu fasilita investimentu privadu liuhosi prosesu transparente, estruturadu no bazeia ba enkuadramentu legól, ho objetivu atu apoia dezenvolvimentu setór indústria no diversifikasaun ekonómia nasionál.

