Malala husu TL ‘tau ita nia lian hamutuk’ ba direitu feto no labarik iha ONU

NOVA IORKE (TOP) - Foin mak halo tinan 15 de'it, Malala Yousafzai hetan tiru iha ulun tanba husu de'it atu ba eskola. Nia tinan 29 ona, iha loron Segunda, 21 Setembru 2026, tama ba edifísiu Misaun Permanente Timor-Leste nian ba ONU, iha 866 UN Plaza, Suite 587, New York, atu husu buat ida katak Timor-Leste presija tau nia lian hamutuk ho nia, hodi kontinua levanta maka’as destinu direitu feto no labarik sira iha sesaun Asembleia Jerál ONU ba dala 81.

Dezigualdade, husu Malala hatudu liu husi nia moris rasik, sei kontinua moris buras iha nasaun balun iha mundu. Tanba ne'e mak premiada Nobel ba Paz 2014 ne'e hasoru malu ho Prezidente Repúblika atuál Premiadu Nobel ba Paz 1996, José Ramos-Horta, hodi diskute prioridade komún no oportunidade koperasaun ba futuru iha promosaun direitu feto no labarik-feto iha mundu tomak.

Prezidente Horta responde ho kompromisu klaru. Nia hateten katak Timor-Leste "reafirma nia fiar ba multilateralizmu no kompromisu atu sai lian (voz) ida ba estadu ki'ik sira, ba labarik, joven, feto no labarik-feto sira, no ba mundu ida ne'ebé governa liu husi justisa no direitu internasionál."

Antes sai figura koñesidu iha mundu, Malala Yousafzai mak labarik feto ida husi Mingora, Vale Swat, Paquistão, moris iha loron 12 Jullu 1997, iha família ida ne'ebé fiar maka’as ba edukasaun. Nia aman, Ziauddin Yousafzai, mak edukador no ativista, no sai inspirasaun boot ba Malala atu la desiste husi eskola, maski kondisaun sira dook husi favorável.

Credit: Media PR.

Kuandu Taliban kontrola parte boot husi Vale Swat no bandu feto sira atu ba eskola, Malala foin ho tinan 11 de'it, hahú hakerek ona blog ba BBC ho naran disfarsa, konta kona-ba nia lala’ok moris iharejime Taliban nia okos no defende importánsia edukasaun ba feto sira. Husi ne'ebá, nia lian sai koñesidu no korajen nia atu ko'alia loloos sai referénsia globál.

Korajen ne'e mai ho risku boot. Iha loron 9 Outubru 2012, ho tinan 15 de'it, membru Taliban ida tiru kona nia ulun iha auto-karru eskola laran. Malala sofre kanek kritiku, maibé sobrevive hafoin tratamentu urjente iha Paquistão no rekuperasaun kontinua iha Reinu Unidu, Birmingham.

Hafoin rekuperasaun, Malala la tauk atu kontinua luta ba defende edukasaun ba labarik-feto hotu, liu-liu iha rejiaun konflitu. Hamutuk ho nia aman, nia ko-fundadóra "Malala Fund", organizasaun ne'ebé investe ba programa edukasaun ba feto iha rai sira hanesan Paquistão, Nigéria, no Afeganistão.

Iha tinan 2014, ho tinan 17 de'it, Malala sai premiada Nobel ba Paz ne'ebé foin liu, fahe prémiu ne'e ho ativista labarik Indianu, Kailash Satyarthi. Nia kontinua edukasaun iha Reinu Unidu no gradua husi Universidade Oxford, ho grau iha Filosofia, Politika, no Ekonomia (PPE), iha tinan 2020, no hakerek nia istória iha livru "I Am Malala".

Enkontru entre Malala no Prezidente Horta iha Nova Iorke hatudu buat ida importante katak luta ba direitu edukasaun ba feto no labarik la'ós de'it kauza husi ativista ida ka nasaun boot ida. Husu husi nasaun ki'ik hanesan Timor-Leste atu tau lian hamutuk, Malala rekoñese katak lian hotu-hotu maski husi rai ki'ik ka boot, importante atu ida-idak nia destinu direitu labarik sira sei sai realidade.

Raimundos Oki
Author: Raimundos OkiWebsite: https://www.oekusipost.comEmail: Este endereço de email está sendo protegido de spambots. Você precisa do JavaScript ativado para vê-lo.
Xefe Redasaun & Editor

Online Counter